Poetica – III, Aristoteles

III

Bu sanatlar arasında üçüncü bir fark daha vardır ki o da nesneleri taklit biçimlerinde görülür. Aynı nesneleri aynı yöntemlerle ama farklı biçimlerde taklit etmek olasıdır çünkü. Ya anlatı yoluyla (Homeros’un yaptığı gibi başka biri haline gelerek ya da hiç değişmeden kendi kalarak) ya da tüm kişileri bir eylem içinde gösterip, onları taklidin oyuncuları haline getirerek.

Demek ki taklitler, başta da söylediğimiz gibi, birbirlerinden üç bakımdan ayrılır: araçlar, nesneler ya da taklit biçimleri. Buna göre Sophokles, bir anlamda Homeros’a benzer bir taklitçi sayılabilir; çünkü ikisi de soylu kişilikleri taklit ederler. Ama başka bir açıdan Aristophanes’le aynı türden bir taklitçidir Sophokles; çünkü ikisi de eylem içinde ve bir şeyler yapan kişileri taklit ederler.

Kimilerine göre de işte bu nedenle onların yapıtlarına drama adı verilir; çünkü eylem içindeki insanları betimlerler. (18) Yine benzer nedenlerle Dorlar, tragedyayı ve komedyayı kendilerinin bulduğunu söyler (19) (komedyaya Megaralılar sahip çıkıyorlar; hem buradakiler –demokrasiyle yönetildikleri yıllarda doğduğunu söylüyorlar onun- hem de Sicilya’dakiler; gerçekten de ozan Epikharmo Sicilya’dan gelmiştir ve gerek Khionides, gerekse Magnes’ten çok önce yaşamıştır; tragedyaya gelince, ona da Peloponnessos’tan bazı Dorlar sahip çıkarlar) ve kanıt olarak, bunlarla ilgili bazı sözcükleri gösterirler. Kentleri çevreleyen mahallelere kome adını verdiklerini, oysa Atinalıların bunlara demos dediğini, komedya oyuncularının da adlarını komazein (20) fiilinden değil, küçük görülerek kentten kovulmuş olmalarından ve bir kome’den ötekine dolaşıp durmalarından aldığını söylerler. Ayrıca “yapmak” anlamında dran sözcüğünü kullandıklarını, oysa Atinalılar’ın buna prattein dediğini ileri sürerler.

İşte taklitteki farklılıkların sayı ve özellikleri üstüne söyleyebileceklerim bunlar.

18. Aristoteles, drama sözcüğünün, eyleme geçmek, bir şey yapmak anlamındaki drao fiilinden türemiş olduğunu (ya da olabileceğini) belirtiyor.

19. Dor sözcüğü, Hellen toplumunun oluşumuna katkıda bulunan bir kavmi belirttiği gibi, bu kavmin kalıtı olan ve Yunanistan’ın iç bölgeleriyle Sicilya’da yaygın olarak konuşulan bir lehçeyi de belirtir. Atina’nın batısındaki Megara kentinden başka Sicilya’da Siracusa yakınında bir Megara kenti daha vardır.

20. Şarkılı danslı bir Dionysos Şenliği anlamındaki komos sözcüğünden türetilmiş fiil. Atinalılar komos’larda şarkı söyleyen şarkıcıları (komoidoi) komedyenlerin ataları gibi görebilirlerdi.

Bölümler: IIIIII

 

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

w

Connecting to %s